** บทความและโครงงานนี้เป็นความคิดเห็นของผู้เขียนเอง ซึ่งผู้อ่านไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไปครับ
หาก มีข้อเสนอแนะ หรือพบข้อความใดๆ ผิก กรุณาแจ้งมายังผู้เขียนด้วยครับ จะได้ทำการแก้ไขข้อมุลให้
ถูกต้อง ครับ
กลับหน้าหลัก บทความ
 

วงจรอิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น

วงจรไฟฟ้า จะเป็นเส้นทางเดินจากแหล่งจ่ายไฟ ไปถึง อุปกรณ์ที่แสดงผลการทำงาน วงจรไฟฟ้า แบบง่ายจะประกอบด้วยส่วนประกอบ
ส่วนประกอบของวงจรไฟฟ้า วงจรไฟฟ้าหรือวงจรอิเล็กทรอนิกส์จะต้องมีส่วนประกอบด้วยกัน 3 ส่วน หาดขาดส่วนใด ส่วนหนึ่งจะทำให้วงจรนั้นไม่ทำงานหรือทำงานผิดพลาดได้


รูปวงจรไฟฟ้าแบบง่าย


1. แหล่งจ่ายไฟ แหล่งจ่ายไฟมีหน้าที่จ่ายไฟให้กับวงจร ซึ่งถือเป็นส่วนประกอบที่สำคัญอย่างหนึ่ง ในเลือกแหล่งจ่ายไฟนั้น จะต้องเลือกใช้งานให้ถูกต้อง เช่น ขนาดของแรงดัน หรือ ระบบไฟฟ้าที่ใช้กัน แหล่งจ่ายไฟวงจรอิเล็กทรอนิกส์ ถ้าเป็นแหล่งจ่ายกระแสตรงจะใช้สัญลักษณ์ดังกล่าวแทน


รูปสัญลักษณ์ของแบบแหล่งจ่ายไฟกระแสตรง


2. ตัวนำหรือสายสัญญาณ ตัวนำมีหน้าที่ให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านไปได้ ซึ่งตัวนำไม่จำเป็นต้องเป็นสายสัญญาณอย่างเดียว อาจจะเป็นวัสดุที่สามารถนำไฟฟ้าก็ได้เช่น อลูมิเนียม เป็นต้น

3. อุปกรณ์แสดงผลในการทำงาน อุปกรณ์แสงดผลมีหน้าที่แสงดผลของการทำงาน ซึ่งอาจะเป็นเครื่องใช้ไฟฟ้า หรือ หลอดไฟ หรือ อุปกรณ์ตัวอื่นๆในทางไฟฟ้า และ อิเล็กทรอนิกส์

ต่อวงจรแล้วไม่ทำงาน สาเหตุที่ทำให้ต่อวงจรอิเล็กทรอนิกส์ตามโครงงานต่างๆแล้ววงจรทำงานไม่ได้ หรือ ทำงานได้ไม่เต็มที่ซึ่งอาจจะเกิดจากสาเหตุดังต่อไปนี้
เกิดจากวงจร
- วงจรเขียนผิด หรือ กำหนดค่าผิด ซึ่งต่อยังไงก็ไม่สำเร็จ
เกิดจากแหล่งจ่ายไฟ
- ใช้ระดับแรงดันที่ต่ำเกินไป (เช่นวงจรให้ใช้ 24VDC แต่ไปใช้ 5VDC) ซึ่งอาจเกิดจาก ถ่านไฟฉายหมดพลังงาน
- ต่อแหล่งจ่ายสลับขั้ว ในกรณีที่ใช้ฟ้ากระแสตรง การต่อผิดขั้วอาจจะมีผลทำให้อุปกรณ์เสียหายได้
เกิดจากสายนำสัญญาณ
- ในการต่อวงจร ทดลองที่ใช้แผ่นโพโตบอร์ด บ่อยครั้งที่เสียสายไม่แน่น หรือเสียบสายไม่ตรงตามที่กำหนด เมื่อวงจรขาดกระแสจะไหลไม่ได้ และไม่ทำงานในที่สุด ( การใช้งานแผ่นโพโตบอร์ด จะกล่าวถึงในบทความต่อๆไปครับ)


รูปการต่อบอร์ดทดลอง


- สายนำสัญญาณขาดด้านใน บ่อยครั้งที่ทำการทดลองโดยใช้สายปากคับ หากสายตัวนำขาดในแล้วจะทำให้วงจรไม่ทำงานเช่นกัน ดังนั้นจะต้องมีการตรวจสอบ เพื่อให้แน่ใจว่าสายไม่ขาดด้านใน


รูปสายปากคีบ


เกิดจากตัวอุปกรณ์เอง
- การต่ออุปกรณ์ไม่ถูกต้อง เช่น ต่อกลับขั้ว ต่อสลับขา จะทำให้ทางเดินของกระแสไปไม่ถูกต้องเช่นเดียวกัน
- การเลือกใช้ค่าอุปกรณ์ผิด ซึ่งจะส่งผลให้วงจรไม่ทำงาน หรือ ส่งผลให้วงจรเสียหายได้ โดยเฉพาะการเลือกใช้ตัวต้านทาน ซึ่งจะมีผลในเรื่องของการไหลของกระแสด้วยเช่นเดียวกัน

การเขียนวงจร
โดยทั่วไปในการเขียนวงจรอิเล็กทรอนิกส์นั้น เท่าที่สังเกตจะมีการเขียน หลายรูปแบบคือ
การเขียนแบบครบวงจร
ซึ่งแบบนี้เหมาะกับวงจรขนาดเล็ก ไม่ซับซ้อนเกินไป ( หรือ จะใช้กับวงจรที่ใหญ่ก็ได้)


รูปการเขียนวงจรทั่วไป


การเขียนแบบย่อ
โดยมากการเขียนแบบนี้จะแยกกันทำให้วงจรดูสบายตามากขึ้น


รูปการเขียนวงจรย่อ


จากรูปจะเห็นว่าจะตัดในส่วนของแหล่งจ่ายไฟออก และจะเขียนเพียง แรงดันที่เข้าไปเลี้ยงส่วนต่างๆแทน
การเขียนแบบใช้ตัวอุปกรณ์จริง
ซึ่งการเขียนแบบนี้จะทำให้เขาใจง่ายขึ้นโดยเฉพาะอุปกรณ์ที่มีจำนวนขามาก


รูปการเขียนวงจรอุปกรณ์จริง


จากรูปจะเห็นว่า รูปทางด้านซ้ายมือคือวงจรทั่วไป ส่วนทางขวามือจะเปรียนบปแบบการเขียน เพื่อให้ง่ายต่อการต่อวงจรมากยิ่งขึ้น
การเขียนแบบลงบนโพโตบอร์ด
การเขียนแบบนี้จะเน้นไปที่การต่อวงจรจริง ซึ่งผู้อ่านจะรู้สึกว่าทำตามได้ทันทีโดยไม่จำเป็นต้องรู้รายละเอียดเกี่ยวกับวงจรมากนัก


รูปการเขียนวงจรโพโตบอร์ด


ในบทความต่อไปในส่วนของอิเล็กทรอนิกส์พื้นฐาน จะเป็นเรื่อง แหล่งจ่ายไฟสำหรับวงจรอิเล็กทรอนิกส์


เขียนเมื่อ 1 พ.ค. 2556